I Rajd Konspiracji Niepodległościowej „Śladami Żołnierzy Wyklętych – Polska jest Wasza”
23 października 2026 r. w Żmiącej, w Gminie Laskowa, odbędzie się I Rajd Konspiracji Niepodległościowej „Śladami Żołnierzy Wyklętych – Polska jest Wasza”. Wydarzenie połączy edukację historyczną z wędrówką przez miejsca związane z działalnością oddziałów partyzanckich. Podczas rajdu nastąpi również uroczyste podsumowanie konkursu historycznego przeprowadzonego wcześniej w szkołach oraz wręczenie nagród jego laureatom.
Celem przedsięwzięcia jest przybliżenie młodemu pokoleniu historii polskiego podziemia niepodległościowego, ze szczególnym uwzględnieniem działalności konspiracyjnej w Żmiącej i okolicach. Organizatorzy chcą zachęcić młodzież do poznawania lokalnych bohaterów, miejsc pamięci oraz wydarzeń związanych z walką o niepodległość Polski po zakończeniu II wojny światowej.
Integralną częścią przedsięwzięcia jest konkurs historyczny „Śladami Żołnierzy Wyklętych – Polska jest Wasza”, który został już przeprowadzony w szkołach. Uczniowie zmierzyli się z zagadnieniami dotyczącymi działalności Żołnierzy Wyklętych, ich losów oraz historii lokalnego podziemia niepodległościowego.
Konkurs miał nie tylko sprawdzić wiedzę młodzieży, ale przede wszystkim zachęcić ją do samodzielnego poznawania historii i odkrywania postaci związanych z walką o wolną Polskę.
Uroczyste podsumowanie konkursu i wręczenie nagród laureatom odbędzie się 23 października podczas finału rajdu.
Trasa przez historyczne miejsca konspiracji.
Uczestnicy rajdu przemierzą trasę prowadzącą przez trzy miejsca związane z działalnością oddziałów partyzanckich:
- Limierze – baza oddziału Władysława Bukowca ps. „Stal”.
- Przełęcz Oślak – posterunek partyzancki przy przejściu na teren koncentracji.
- Polana Cuprówka – miejsce koncentracji oddziałów partyzanckich.
Na poszczególnych punktach uczestnicy będą poznawać historię działalności konspiracyjnej oraz zbierać pieczątki na specjalnych kartach patrolu pieszego. Taka formuła pozwoli połączyć wiedzę historyczną z bezpośrednim poznawaniem miejsc związanych z działalnością podziemia niepodległościowego.
Finał wydarzenia zaplanowano przy kapliczce–pomniku Armii Krajowej na Cuprówce. W programie przewidziano spotkanie patriotyczne, pokazy historyczne, prezentację obozowiska partyzanckiego, udział grupy rekonstrukcji historycznej „Żandarmeria” oraz aktywności przygotowane z udziałem środowiska sokolego.
Szczególne wsparcie dla edukacji historycznej.
Partnerem Głównym przedsięwzięcia jest Pani Izabela Koral, wnuczka Adama Legutki ps. „Młodzik”, żołnierza antykomunistycznego podziemia niepodległościowego.
Jej zaangażowanie ma szczególny wymiar, ponieważ łączy rodzinną pamięć o bohaterach walki o niepodległość z konkretnym wsparciem edukacji historycznej młodego pokolenia. Pani Izabela Koral ufundowała nagrody dla uczestników konkursu.
Organizatorzy i patronat honorowy.
W organizację przedsięwzięcia zaangażowane są Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Nowym Sączu, Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu, Gmina Laskowa oraz Województwo Małopolskie.
Patronat honorowy nad wydarzeniem sprawują: Arkadiusz Mularczyk – Poseł do Parlamentu Europejskiego, Łukasz Smółka – Marszałek Województwa Małopolskiego oraz Piotr Stach – Wójt Gminy Laskowa.
Rajd jest okazją do przypomnienia historii ludzi, którzy nie pogodzili się z utratą suwerenności Polski i kontynuowali walkę z narzuconym reżimem komunistycznym. Połączenie konkursu historycznego z rajdem terenowym ma pokazać młodzieży, że historia jest obecna nie tylko w podręcznikach, ale również w miejscach, rodzinnych wspomnieniach i lokalnej pamięci.
